“ทส.หนึ่งเดียว” ขับเคลื่อนแนวพระราชดำริ ‘ป่าเปียก’ สร้างระบบกระจายน้ำดอยพระบาท เพิ่มความชุ่มชื้น ลดไฟป่า–PM2.5 อย่างยั่งยืน

กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ทส.) เดินหน้าบูรณาการแก้ไขปัญหาไฟป่าและฝุ่นละออง PM2.5 ในจ.ลำปาง ภายใต้นโยบาย “ทส.หนึ่งเดียว” โดยน้อมนำแนวพระราชดำริ “ป่าเปียก” มาดำเนินโครงการก่อสร้างระบบกระจายน้ำบนดอยพระบาท เพื่อเพิ่มความชุ่มชื้นให้ผืนป่า ลดความรุนแรงของไฟป่าอย่างเป็นรูปธรรม
โครงการก่อสร้างระบบกระจายน้ำสนับสนุนการควบคุมไฟป่าดอยพระบาท ในพื้นที่ อุทยานแห่งชาติเขลางค์บรรพต ต.พิชัย อ.เมือง จ.ลำปาง เป็นความร่วมมือระหว่าง กรมทรัพยากรน้ำ กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช กรมป่าไม้ และภาคีเครือข่ายป่าเปียกจ.ลำปาง เพื่อสนับสนุนภารกิจป้องกันและควบคุมไฟป่า ลดหมอกควัน และลดค่าฝุ่นละออง PM2.5 อย่างเป็นรูปธรรม

นายธีระชุณ บุญสิทธิ์ อธิบดีกรมทรัพยากรน้ำ เปิดเผยว่า พื้นที่ป่าดอยพระบาทประสบปัญหาไฟไหม้ป่าอย่างต่อเนื่อง ในช่วงปี 2564–2568 มีพื้นที่เสียหายมากกว่า 5000 ไร่ต่อปี และพบจุดความร้อนกระจายทั้ง 13 อำเภอ รวมกว่า 350 จุด ส่งผลให้ค่าฝุ่นละออง PM2.5 ในจ.ลำปางเกินค่ามาตรฐาน กระทบต่อสิ่งแวดล้อมและสุขภาพของประชาชนในวงกว้าง ภายใต้แนวพระราชดำริ “ป่าเปียก” พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร กรมทรัพยากรน้ำ โดยสำนักงานทรัพยากรน้ำที่ 1 ได้ออกแบบและก่อสร้างระบบสูบน้ำด้วยพลังงานแสงอาทิตย์ ขนาด 110 กิโลวัตต์ อัตราการสูบน้ำ 190 ลูกบาศก์เมตรต่อชั่วโมง จำนวน 2 เครื่อง สูบน้ำจากอ่างเก็บน้ำศูนย์ราชการ (ความจุ 700000 ลูกบาศก์เมตร ระดับความสูง 280 เมตรจากระดับน้ำทะเลปานกลาง) ขึ้นสู่ดอยพระบาทที่ระดับความสูง 650 เมตรจากระดับน้ำทะเลปานกลาง

โครงการใช้น้ำประมาณ 22800 ลูกบาศก์เมตรต่อเดือน หรือ 91200 ลูกบาศก์เมตรในช่วง 4 เดือน คิดเป็นร้อยละ 13 ของความจุอ่างเก็บน้ำ โดยระบบจะกระจายน้ำผ่านท่อส่งไปยังจุดสูงสุด ก่อนปล่อยน้ำผ่านหัวบิ๊กกันสปริงเกอร์เพื่อเพิ่มความชุ่มชื้นให้ดินและเชื้อเพลิงธรรมชาติ เช่น ใบไม้แห้ง ลดโอกาสการเกิดไฟเรือนยอด ไฟผิวดิน และไฟใต้ดิน

ความร่วมมือภายใต้นโยบาย “ทส.หนึ่งเดียว” ในครั้งนี้ กรมทรัพยากรน้ำรับผิดชอบด้านโครงสร้างพื้นฐานระบบน้ำ กรมอุทยานแห่งชาติฯ ดูแลพื้นที่อุทยานและบริหารจัดการไฟป่า กรมป่าไม้สนับสนุนการฟื้นฟูพื้นที่ป่า และภาคีเครือข่ายป่าเปียกจังหวัดลำปางบูรณาการการทำงานกับทุกภาคส่วนในพื้นที่ โดยการติดตั้งกล้อง CCTV จำนวน 60 จุด รอบพื้นที่ดอยพระบาท เพื่อให้การป้องกันและควบคุมไฟป่าเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ

คาดว่าในช่วงฤดูแล้งระหว่างเดือนม.ค.–เม.ย. แนวทาง “ป่าเปียก” จะช่วยเพิ่มความชุ่มชื้นให้ผืนป่า ลดความรุนแรงของไฟป่า ลดฝุ่น PM2.5 และยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนในจ.ลำปางและพื้นที่ใกล้เคียง สอดคล้องกับเป้าหมายการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน ภายใต้พลังความร่วมมือของ “ทส.หนึ่งเดียว” อย่างแท้จริง