วศ.ผนึกกำลัง สถาบันอาหาร ลงนาม MOU ยกระดับห้องปฏิบัติการทดสอบ มุ่งสร้างมาตรฐานสากล ดันอุตสาหกรรมอาหารอนาคตไทยสู่สากล

วันที่ 10 พ.ย. กรมวิทยาศาสตร์บริการ (วศ.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม และสถาบันอาหาร (NFI) ร่วมลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือด้านการพัฒนาศักยภาพห้องปฏิบัติการและวิทยาศาสตร์ด้านอาหาร เพื่อเสริมสร้างขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ มุ่งบูรณาการองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมอาหาร เพื่อยกระดับคุณภาพและความน่าเชื่อถือของผลการทดสอบให้สอดคล้องกับมาตรฐานสากล พร้อมสนับสนุนผู้ประกอบการไทยในการพัฒนาผลิตภัณฑ์อาหารมูลค่าสูงและสร้างความเชื่อมั่นให้แก่ผู้บริโภคและคู่ค้าทั้งในและต่างประเทศ

พิธีลงนามจัดขึ้น  ที่สถาบันอาหาร โดยมี ดร.พจมาน ท่าจีน อธิบดีวศ. และน.ส.ไปยดา หาญชัยสุขสกุล ผู้อำนวยการสถาบันอาหาร ร่วมลงนามในบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ  ซึ่งกำหนดกรอบการดำเนินงานร่วมกันเป็นระยะเวลา 3 ปี

ดร.พจมาน กล่าวว่า  ความร่วมมือครั้งนี้ จะมุ่งเน้นการพัฒนาศักยภาพห้องปฏิบัติการทดสอบด้านอาหารของทั้งสองฝ่าย โดยเฉพาะการทดสอบเปรียบเทียบผลระหว่างห้องปฏิบัติการ (Interlaboratory Comparison) เพื่อยืนยันความสามารถและเพิ่มความน่าเชื่อถือของผลการทดสอบให้สอดคล้องกับมาตรฐานสากล ISO/IEC 17025 พร้อมนำร่องยกระดับมาตรฐานการวิเคราะห์สารประกอบเชิงฟังก์ชัน (Functional Ingredients) 10 ชนิด เพื่อรองรับการขึ้นบัญชี Positive List ของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.)
      

น.ส.ไปยดา เปิดเผยว่า ปัจจุบันอุตสาหกรรมอาหารไทยต้องเผชิญกับความท้าทายจากการแข่งขันในตลาดโลกและข้อกำหนดด้านมาตรฐานสินค้าที่เข้มงวดมากขึ้น การพัฒนาศักยภาพห้องปฏิบัติการและระบบการทดสอบให้มีความถูกต้อง แม่นยำ และเป็นที่ยอมรับในระดับสากล จึงเป็นกลไกสำคัญในการยกระดับขีดความสามารถของอุตสาหกรรมอาหารไทย

“สถาบันอาหารให้ความสำคัญกับการนำวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมมาสนับสนุนผู้ประกอบการตลอดห่วงโซ่อุตสาหกรรมอาหาร ความร่วมมือกับกรมวิทยาศาสตร์บริการในครั้งนี้ จะช่วยให้ผู้ประกอบการเข้าถึงบริการทางวิทยาศาสตร์ที่มีคุณภาพ และสามารถนำผลการทดสอบไปใช้ประกอบการพัฒนาผลิตภัณฑ์และเพิ่มโอกาสทางธุรกิจได้อย่างมีประสิทธิภาพ” น.ส.ไปยดา กล่าว
   

สำหรับการเตรียมพร้อมให้บริการวิเคราะห์สารสำคัญทั้ง 10 ชนิด แบ่งเป็น 1) กลุ่มที่อยู่ในบัญชี Positive Lists ของ อย. แล้ว ได้แก่ EPA DHA โกโก้ฟลาวานอล กรดไขมันโอเลอิก 2) กลุ่มสารสำคัญที่รอ อย. ประกาศ ได้แก่ ลูทีน/ซีแซนทีน (Lutein/ Zeaxanthin) GABA และ 3) กลุ่มที่อยู่ระหว่างเตรียมเอกสาร (Dossier) เพื่อให้ อย. พิจารณา ได้แก่ เคอร์คูมิน (Curcumin) DNJ Polymethoxyflavones (DMF TMF PMF) และ จิงเจอรอล (Gingerol) ซึ่งคาดว่าจะสามารถเปิดให้บริการแก่ผู้ประกอบการได้ในช่วงกลางปี พ.ศ. 2570
   

ปัจจุบันประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 447 พ.ศ. 2566 มีรายการ Positive Lists ที่สามารถแสดงข้อความกล่าวอ้างหน้าที่อื่นที่อยู่ในประกาศฯ แล้ว 10 รายการ รวม 14 ข้อความกล่าวอ้าง ขณะเดียวกันยังมีสารสำคัญจากวัตถุดิบไทยอีกกว่า 48 ชนิด ที่อยู่ระหว่างรอการประกาศการวิจัยและเตรียมข้อมูลเพื่อสนับสนุนการขึ้นทะเบียนเพิ่มเติม โดยมีเป้าหมายขึ้นทะเบียนให้ได้ถึง 150 ข้อความกล่าวอ้างทางสุขภาพ ซึ่งการมีห้องปฏิบัติการที่ได้มาตรฐานจะช่วยสร้างมูลค่าเพิ่มจากวัตถุดิบไทย เช่น โกโก้ ขมิ้นชัน กระชายดำ และขิง ไปสู่สารประกอบเชิงฟังก์ชันและผลิตภัณฑ์อาหารสุขภาพมูลค่าสูงในอนาคต
   

ความร่วมมือครั้งนี้ นับเป็นการรับไม้ต่อจาก สอวช. อย. และหน่วยงานภาคีเครือข่ายจากทั้งภาครัฐ เอกชน และหน่วยให้ทุนวิจัย บพข. สวก. ที่จะเร่งให้ผู้ประกอบการไทยสร้างผลิตภัณฑ์มูลค่าสูงออกสู่ตลาดได้จริงในระยะเวลาอันรวดเร็ว  ผู้ประกอบการไทยโดยเฉพาะ SMEs จะสามารถเข้าถึงบริการวิเคราะห์ทดสอบในประเทศ ปลดล็อกข้อจำกัดด้านระยะเวลาและต้นทุนในการวิจัยและพัฒนาผลิตภัณฑ์ 

รวมถึงสร้างผลกระทบเชิงบวกอย่างเป็นรูปธรรมตามแนวทางเศรษฐกิจ BCG Model โดยจะช่วยให้กลุ่มเป้าหมายหลัก เช่น ผู้ผลิตวัตถุดิบและสารสกัด ผู้ผลิตผลิตภัณฑ์สมุนไพร และผู้ผลิตอาหารและเครื่องดื่มสุขภาพ สมาคมการค้า และหน่วยงานให้ทุนพัฒนาอาหารแห่งอนาคต สามารถนำรายงานผลการวิเคราะห์และเอกสาร COA ไปประกอบการขึ้นทะเบียน อย. และใช้ข้อความการกล่าวอ้างทางสุขภาพเป็น ”จุดขาย” ของผลิตภัณฑ์ได้อย่างถูกต้องตามกฎหมาย ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งที่จะช่วยส่งเสริมให้ประเทศไทยมีมูลค่าตลาดสินค้าเกษตรและอาหารรวม 4.7 ล้านล้านบาท และผลักดันสัดส่วนอาหารแห่งอนาคตให้เติบโตเป็น 1.2 ล้านล้านบาท (ร้อยละ 25 ของตลาดทั้งหมด) ภายในปี พ.ศ. 2575 

พร้อมก้าวสู่การเป็น Future Food Innovation Hub of Asia ตามเป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์อย่างยั่งยืน