กระทรวง อว.ผนึกกำลังสถานทูตฝรั่งเศส ใช้โมเดล ’มหาวิหาร น็อทร์-ดาม’ บูรณะมรดกไทยด้วยวิทย์ขั้นสูง โชว์เคสฟื้นคืน ’กระจกเกรียบวัดพระแก้ว-โบราณสถานสุโขทัย’
เมื่อวันที่ 12 พ.ค. ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เป็นประธานในพิธีเปิดงานเสวนาวิชาการ Heritage Science Forum ครั้งที่ 1 “จุดเริ่มต้น: การประยุกต์ใช้วิทยาศาสตร์ขั้นสูงเพื่อการอนุรักษ์และส่งเสริมมรดกทางวัฒนธรรม” (The 1st Heritage Science Forum “The Starting Point: Applying Advanced Science to Preserve and Enhance Cultural Heritage”)
จัดโดยสำนักงานเร่งรัดการวิจัยและนวัตกรรมเพื่อเพิ่มความสามารถการแข่งขันและการพัฒนาพื้นที่ (องค์การมหาชน) หรือ รวพ. โดยหน่วยบริหารจัดการทุนด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรมเพื่ออุตสาหกรรมแห่งอนาคต (บพค. หรือ PMUB) ร่วมกับสถานเอกอัครราชทูตฝรั่งเศสประจำประเทศไทย โดยมี ศ.ดร.ศุภชัย ปทุมนากุล ปลัดกระทรวง อว. นายดนุพร ปุณณกันต์ ผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำกระทรวง อว. ดร.ณิรวัฒน์ ธรรมจักร์ ปฏิบัติหน้าที่ผู้อำนวยการ บพค. ภายใต้ รวพ. และคณะผู้บริหารหน่วยงานใน อว. เข้าร่วม ที่ห้องคริสตัลบอลรูม ชั้น 2 โรงแรมฮอลิเดย์ อินน์ กทม.
ศ.ดร.ยศชนัน กล่าวว่า Heritage Science Forum ครั้งนี้ถือเป็นเวทีแรกที่ทั้งสองประเทศจัดร่วมกันอย่างเป็นทางการในการด้านการอนุรักษ์คุณค่าแห่งมรดกทางวัฒนธรรม และเป็นจุดเริ่มต้นในการวางรากฐานให้ประเทศไทยก้าวสู่การเป็นศูนย์กลางด้าน Heritage Science แห่งภูมิภาคอาเซียนในอนาคต เพราะประเทศไทยมีต้นทุนทางวัฒนธรรมที่หลากหลายและมั่งคั่ง ซึ่งล้วนเป็นทรัพยากรเชิงยุทธศาสตร์ของชาติที่ต้องการการดูแลด้วยกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ที่น่าเชื่อถือ และเป็นที่ยอมรับในระดับสากล โดยกระทรวง อว.มีเป้าหมายที่จะพลิกโฉมประเทศไทยด้วยวิจัยและนวัตกรรม มุ่งยกระดับสู่ประเทศรายได้สูง ซึ่งจะเป็นกลไกในการสร้างความเข้มแข็งให้แก่อัตลักษณ์ของชาติ ควบคู่ไปกับการพัฒนาเศรษฐกิจฐานความรู้และเศรษฐกิจสร้างสรรค์อย่างยั่งยืน
“การจับมือกับสาธารณรัฐฝรั่งเศสในครั้งนี้ ช่วยให้การทูตวิทยาศาสตร์ (Science Diplomacy) เป็นภาษากลางสำหรับสร้างพันธมิตรทางปัญญา โดยเฉพาะอย่างยิ่งในวาระความสัมพันธ์ทางการทูตระหว่างไทย-ฝรั่งเศสที่ดำเนินมายาวนานกว่า 340 ปี” ศ.ดร.ยศชนัน กล่าว
ภายในงานได้มีการนำเสนอกรณีศึกษาระดับโลก (Global Case Studies) โดย Dr. Sigrid Mirabaud จากกระทรวงวัฒนธรรมแห่งสาธารณรัฐฝรั่งเศส ในหัวข้อการเชื่อมโยงงานวิจัย พิพิธภัณฑ์ และการอนุรักษ์ พร้อมด้วย Dr. Ann Bourges จากศูนย์วิจัยและบูรณะพิพิธภัณฑ์แห่งชาติฝรั่งเศส (C2RMF) ที่ร่วมแบ่งปันประสบการณ์การรับมือความท้าทายจากสภาพภูมิอากาศ รวมถึงการใช้เทคโนโลยีล้ำสมัยในการบูรณะ มหาวิหารน็อทร์-ดามแห่งกรุงปารีส (Notre-Dame de Paris) ซึ่งเป็นต้นแบบการจัดการมรดกวัฒนธรรมที่สำคัญของโลก
ด้านศ.ดร.รัศมี ชูทรงเดช จากมหาวิทยาลัยศิลปากร บรรยายถึงทิศทางโบราณคดีไทยจากอดีตสู่อนาคต และ ดร.วันทนา คล้ายสุบรรณ์ จากสถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน (องค์การมหาชน) ได้นำเสนอการใช้แสงซินโครตรอนฟื้นคืนเทคโนโลยีการผลิต ”กระจกเกรียบ” แห่งวัดพระศรีรัตนศาสดาราม ซึ่งเป็นองค์ความรู้ที่หายไปเกือบศตวรรษ
นอกจากนี้ ยังมีนิทรรศการ ”The Journey of Heritage Science” ที่จัดแสดงผลงานวิจัยเด่น 6 โครงการ ที่เน้นการใช้การวิเคราะห์เชิงคำนวณ (Computational Analysis) และเทคโนโลยีขั้นสูงในการถอดรหัสประวัติศาสตร์ อาทิ การถอดรหัสทองคำโบราณแห่งปราสาทหินพิมาย การฟื้นคืนกระจกจีนแห่งล้านนา การวิเคราะห์เชิงคำนวณ (Computational Analysis) เพื่อบูรณะจิตรกรรมฝาผนังโบราณ และการประยุกต์ใช้เทคโนโลยี LIDAR ในการค้นพบหลักฐานทางโบราณคดีในเขตเมืองเก่าสุโขทัย ศรีสัชนาลัย และกำแพงเพชร โดยความร่วมมือระหว่างสำนักฝรั่งเศสแห่งปลายบูรพาทิศ (EFEO) กับกรมศิลปากร