เมื่อ : 18 ส.ค. 2568


น.ส.แพทองธาร ชินวัตร รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม(วธ.) เป็นประธานการประชุมคณะกรรมการส่งเสริมและรักษามรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม ครั้งที่ 1/2568 เมื่อวันที่ 15 ส.ค. โดยมีนายประสพ เรียงเงิน ปลัดวธ.  นางยุถิกา อิศรางกูร ณ อยุธยา อธิบดีกรมส่งเสริมวัฒนธรรม(สวธ.)  กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ ผู้แทนหน่วยงานภาครัฐ และเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง ร่วมการประชุม ที่ศูนย์ประชุมกระทรวงวัฒนธรรม ชั้น 8 อาคารวัฒนธรรมวิศิษฏ์ วธ.


น.ส.แพทองธาร เปิดเผยว่า ที่ประชุมเห็นชอบประกาศเกียรติคุณเพื่อยกย่องบุคคล กลุ่มบุคคล ชุมชน องค์กร หรือหน่วยงานที่ส่งเสริมและรักษามรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม ประจำปี 2568 จำนวน 2 ประเภท ได้แก่ บุคคล 10 ราย นายเมตต์ เมตต์การุณ์จิตนายขวัญชัย สุรินทร์ศรีนายอุทัย พรหมวงศ์ผศ.ศิริเพ็ญ อัตไพบูลย์นายพิศณุภงศ์ ศรีศากยวรางกูรนายเจษฎา นิลสงวนเดชะนายชาญชัย สุนันท์กิ่งเพชรนายรัชพล เต๋จ๊ะยานางถิรนันท์ โดยดี และนายชินวุธ ศิริสัมพันธ์ และกลุ่มบุคคล/องค์กร/หน่วยงาน 4 แห่ง ได้แก่ ศูนย์ส่งเสริมวัฒนธรรมและการกีฬา มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ กลุ่มวิจัปยระวัติศาสตร์ และมรดกทางดาราศาสตร์ สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) สมาคมครูมวยไทย และโรงเรียนวัดสะแก

นอกจากนี้ได้พิจารณาเสนอ ”โครงการฟื้นฟูหนังใหญ่โดยชุมชนหนังใหญ่ในประเทศไทย” (The Community-based Revitalization of Nang Yai Traditional in Thailand: CRNT) เพื่อเสนอขึ้นทะเบียนต่อยูเนสโกในบัญชีประเภท แผนงาน โครงการ และกิจกรรมที่มีการสงวนรักษาที่ดี (Register of Good Safeguarding Practices) เนื่องจากหนังใหญ่เป็นศิลปะการแสดงไทยทำจากหนังวัวหรือควาย 

 

จัดแสดงกลางแจ้งในพระราชวัง วัด หรือหมู่บ้าน โดยใช้แสงกองไฟส่องผ่านจอผ้า เล่าเรื่องรามเกียรติ์จากรามายณะ มีมาตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 15 แต่ปัจจุบันใกล้สูญหายเหลือเพียง 3 ชุมชนที่ยังสืบทอด คือ วัดขนอน จ.ราชบุรี วัดบ้านดอน จ.ระยองและวัดสว่างอารมณ์ จ.สิงห์บุรี ดังนั้นการฟื้นฟูหนังใหญ่จึงเป็นตัวอย่างการรักษามรดกวัฒนธรรมให้มีชีวิตและเผยแพร่ทั้งระดับท้องถิ่น ระดับชาติ และนานาชาติ 

ทั้งนี้ปัจจุบันมีเพียง 40 รายการ จาก 788 รายการที่ขึ้นทะเบียนในประเภท “แผนงาน โครงการ และกิจกรรมที่มีการสงวนรักษาที่ดี” ยูเนสโกจึงสนับสนุนให้ประเทศภาคีอนุสัญญาว่าด้วยการสงวนรักษามรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้เสนอขึ้นทะเบียนในบัญชีประเภทดังกล่าว โดยหลังจากนี้สวธ.จะจัดทำเอกสารข้อมูลหนังใหญ่ให้สมบูรณ์และคาดว่าจะเสนอ ครม. เห็นชอบและเสนอต่อยูเนสโกภายในเดือนมี.ค.2569

 

รมว.วัฒนธรรม กล่าวต่อว่า ที่ประชุมยังรับทราบประเด็นสำคัญ ดังนี้ ความคืบหน้าการเสนอรายการมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมต่อยูเนสโก ได้แก่ ประเพณีลอยกระทงในประเทศไทยและชุดไทย : ความรู้ งานช่างฝีมือและแนวปฏิบัติการแต่งกายชุดไทยประจำชาติ (Chud Thai : The Knowledge Craftsmanship and Practices of the Thai National Costume) ซึ่งยูเนสโกมีหนังสือแจ้งยืนยันว่าจะนำรายการ ชุดไทย : ความรู้ งานช่างฝีมือ และแนวปฏิบัติ          การแต่งกายชุดไทยประจำชาติเข้าสู่การพิจารณาเพื่อนำขึ้นทะเบียนในบัญชีตัวแทนมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติ ในการประชุมคณะกรรมการระหว่างรัฐบาลว่าด้วยการสงวนรักษามรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ ครั้งที่ 21 ในปี 2569

นอกจากนี้ รับทราบการเสนอรายการข้าวเม่า (Duman) เป็นมรดกร่วมกับประเทศในอาเซียน เพื่อเสนอยูเนสโก เนื่องจากประเทศฟิลิปปินส์เชิญชวนประเทศไทยและประเทศต่าง ๆ ในอาเซียนที่มีมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมเกี่ยวกับข้าวเม่าขึ้นทะเบียนเป็นรายการตัวแทนมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติ โดยมีเป้าหมายยื่นเสนอเอกสารขึ้นทะเบียนในปี 2569 ขณะนี้ สวธ. และสำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดอยู่ระหว่างรวบรวมและจัดทำข้อมูล  เพื่อขึ้นบัญชีระดับจังหวัดและระดับชาติตามลำดับ 

 

รวมทั้งยังรับทราบเกี่ยวกับการสมัครรับเลือกตั้งเป็นคณะกรรมการในกรอบการดำเนินงานขององค์การยูเนสโก และที่ประชุมยังรับทราบการประกาศขึ้นบัญชีมรดก ภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม พ.ศ. 2567 จำนวน 10 รายการ ประกอบด้วย ตำนานสุบินกุมาร เพลงทรงเครื่อง ผ้าเกาะโส้ ยิงคันกระสุน ตำนานพระนางสร้อยดอกหมาก ตำนานเขานางหงส์ เรือมอันเร บุญเดือน 3 นมัสการพระธาตุพนมเสื่อกกจันทบูร และผ้าหม้อห้อม